रमाकांत ने घड्याळ पाहिली , त्याचीही निघण्याची वेळ झाली होती . घरात येऊन त्याने आपली बॅग उचलली, बाबांना सांगून त्याने दाराला कुलूप घातले आणि झपाझप बँकेच्या दिशेने चालू लागला .
बँकेच्या दारातच स्मिता गोडबोले ने त्याला गाठले आणि लालभडक लिपस्टिकने रंगवलेल्या ओठांचा चंबू करत ती त्याला म्हणाली , " गुडमॉर्निंग सर...
तिच्याकडे सपशेल दुर्लक्ष करत त्याने मस्टर वर सही केली आणि आपल्या खुर्चीकडे वळला.
उगीचच मनातल्या मनात त्याने स्मिता गोडबोले आणि कालच्या मुलीची तुलना केली .
आणि मग आपण असे का करतोय हे त्यालाच समजेना . आपल्याला तर साधे तिचे नावही माहिती नाही .
काय असेल तिचे नाव ? .....
आपल्याच विचारांचे त्याला आश्चर्य वाटले. दुसर्याच क्षणी आपले विचार झटकून टाकत तो कामाला लागला.
पूर्ण दिवसभरात त्याला विचार करायला फुरसत मिळाली नाही . त्याच्या हातात आता फक्त पाच दिवस होते. त्यातला एक दिवस आपल्यासाठी राखून ठेवावा असा त्याचा विचार होता . म्हणजे चारच दिवसात काम पूर्ण करणे त्याला भाग होते. त्यामुळे जग काय करताय किंवा काय म्हणतय ह्याच्याशी त्याला काही देणे घेणे नव्हते.
एकदम लंच टाइम झाला तेंव्हा तो उठला . पाच मिनिटात जेवण आटोपून तो पुन्हा कामाला लागला . चार वाजता प्यूनने आणून ठेवलेला चहा ठंडा झाला तरी त्याचे त्याकडे लक्ष नव्हते. शेवटी सहा वाजता प्यून ने त्याला दुसरा चहा आणून देऊ का असे विचारले तेंव्हा तो भानावर आला. त्याला हो म्हणत त्याने टेबल आवरायला सुरवात केली.
प्यून ने चहा आणून दिला तेंव्हा तो रिलॅक्स होऊन बसला होता . मस्त पाय लांब करून तो चहा प्यायला आणि तडक बॅग उचलून घराच्या दिशेने चालू लागला.
घर उघडताच त्याला दिवसभराचा थकवा जाणवला . फ्रेश होऊन पंधरा वीस मिनिटे पाठ टेकवायची असा त्याचा विचार होता. रोजच्या सवयीने त्याने बाबांच्या खोलीकडे डोकावून पाहिले आणि तो हतबुद्ध झाला . टेबलवर सगळीकडे चहा सांडला होता . त्याचे ओघळ सर्वत्र खोलीभर पसरले होते. दुपारचा नाश्ता अर्धवट डिशमध्ये आणि अर्धा खाली सांडला होता . आणि बाबा झोपून गेले होते .
सगळाच शीण विसरून त्याने पहिल्यांदा दिवा लावला आणि बाबांना जागे केले. पहिल्या आवाजातच त्यांनी डोळे उघडले म्हणून त्याला हायसे वाटले . कितीही काहीही झाले तरी ते त्याचे जन्मदाते होते . त्यांनी प्रेम दिले नसले तरी तो त्यांचे बोट धरूनच मोठा झाला होता . सवयीने माणूस प्राण्यांवर ही जीव लावतो. इथे तर ते प्रत्यक्षात वडील होते .
"काय झाले बाबा तुम्हाला ?" त्यानी कापर्या आवाजात विचारले.
"अरे, मला खाता खाता झोप लागून गेली. बहुदा झोपेत चहाच्या कपाला हात लागून सांडला चहा."
"ठीक आहे , तुम्हाला काही त्रास नाही ना होत ?"
त्यांनी नकारात्मक मान हलविली तसा तो तिथून उठला . लगबगीने कपडे बदलून त्याने बाबांची रूम आधी स्वच्छ केली . बाबांना स्पन्जिंग करून दिले . सगळ्या कामाचा निपटारा करता करता आठ वाजून गेले . दिवसभराचा थकवा त्याला आता जाणवू लागला. अजून स्वयंपाक राहीलाच होता . त्याला काही एक करायची इच्छा नव्हती.
त्याने शांतपणे फोन उचलला आणि कालच्याच खानावळी मध्ये फोन लावला.
"हॅलो, मी रमाकांत देशमुख बोलतोय , इंद्रप्रस्थ कॉलनी मधून ."
"हं, हं, बोला बोला . मी सुमती करंजकर बोलतेय गुरुदेव खानावळी मधून ." एक सुस्पष्ट बायकी स्वर उमटला.
"मी कालच तुमच्याकडून डब्बा मागवला होता. तुम्ही मला आजही प्लीज देऊ शकाल का ? खरं म्हणजे मला उशीर झालाय कळवायला पण मी रिक्वेस्ट करतो तुम्हाला ."
" अहो त्यात काय येव्हडे ? पाठवते की तुम्हाला डब्बा. आमचे कामच ते आहे. पण स्पष्ट सांगते आमच्या नियमाप्रमाणे पहिल्या दिवशी आम्ही ऐंशी
रुपये पर हेड घेतो त्यानंतर मात्र शंभर रुपये पर हेड घेतो . चालणार आहे का ? आणि चिल्लर साठी अडवू नका. नेमके पैसे द्या. लक्षात ठेवा आम्ही टीप स्विकारत नाही. "
येवढी रोखठोक बोलणे ऐकण्याची रमाकांतला सवय नव्हती. उलट बोलण्याची उर्मी त्याने दाबून ठेवली.
"चालेल चालेल आणि थँक्स हं. वेळेवर सांगूनही तुम्ही माझी अडचण दूर केलीत."
"ठीक आहे , पंधरा मिनिटात पाठवते डब्बा." असे म्हणून तिने फोन ठेवला.
लगोलग तिने डब्बा भरला . आपली लहान बहीण रेवतीला घेऊन ती निघाली सुद्धा.
आपले मागचे बोलणे विसरून सुमती ने डब्बा द्यायचे कबूल केले ह्याचे रमाकांतला आश्चर्य वाटले.
पण सुमती मुळी होतीच गुणी. परक्याशी जेवढ्यास तेवढे बोलायचे. आपला कोणालाही अपमान करू नाही द्यायचा पण आपला व्यवसायही बुडू नाही द्यायचा.
तिला आईचे कष्ट लवकरात लवकर दूर करायचे होते . ग्रॅज्युएट, पोस्ट ग्रॅज्युएट होऊन नोकरी करायची होती .
समज आल्यापासून तिने आईचे अखंड कष्ट पाहिले होते. प्रचंड हुशार असलेल्या वडीलांना पॅरॅलिसिस झाल्यामुळे अंथरूणावर हतबल होऊन पडलेले पाहिले होते . अतिशय करारी असलेल्या आईने न हरता त्यांची सेवा करत, कोणाचीही मदत न घेता सगळाच डोलारा सांभाळला होता . त्यांची तुटपुंजी पेंशन, दोघी लहानग्या मुलींचे शिक्षण , वाढता खर्च, वडीलांच्या औषधांचा खर्च ह्या सगळ्या मोठ्या मोठ्या जबाबदार्या तिने खूप शांतपणे सांभाळल्या होत्या.
आईचा करारीपणा , वडिलांची हुशारी ह्यांचा उत्तम संयोग सुमती मधे झाला होता . आपल्या लहान बहिणीला सुद्धा ती आपल्यासारखीच स्वयंसिद्धा बनवत होती.
अगदी ह्या कारणामुळे तिने रमाकांतचे कालचे वागणे बोलणे मनावर घेतले नव्हते. पंधराव्या मिनिटाला ती त्याच्या घरापाशी पोहोचली होती. तो ही तिची वाट पाहत बसला होता. तिने त्याच्या हवाली डब्बा केला आणि त्याबरोबरच आपल्या खानावळीचे पत्रक त्याला दिले. त्यानेही निमुटपणे नेमके पैसे तिच्या हवाली केले.
"दादा , मी उद्या नऊ वाजता येते डब्बा घ्यायला " रेवती चिवचिवली.
त्यानेही हसून मान डोलावली .
बाबांचे ताट वाढता वाढता त्याने खानावळीचे पत्रक वाचले. त्यात तिथले नियम काय आहेत ह्याची माहिती होती . त्याबरोबरच महिन्याकाठी डब्बा लावला तर खर्च कसा कमी पडेल ह्याचेही विवरण होते .
त्या सगळ्याकडे दुर्लक्ष करत त्याने स्वतः चेही पण पान वाढून घेतले. काल सारखेच आजचे ही जेवण चविष्ट होते .
दिवसभराचा शीण , आल्यावर बाबांची करावी लागलेली उस्तवार आणि आत्ताचे गरमागरम जेवण , ह्यामुळे त्याला चांगलीच गुंगी येऊ लागली होती.
कशीबशी आवरा सावर करून तो झोपायला पळाला. अंथरूणावर पडल्या पडल्या मनाशीच उद्याच्या कामाचा कच्चा आराखडा त्याने तयार केला. उद्या बँकेत लवकर जायचे आणि झपाट्याने कामाचा निपटारा करायचा . त्यासाठी लवकर उठून स्वयंपाक आणि इतर कामे लवकर करावी लागतील. त्यापेक्षा सुमती कडूनच डब्बा मागवावा का ?
हा विचार मनात येताच तो स्वतः शीच दचकला . किती सहजतेने आपल्याला तिचे नाव लक्षात राहिले ?
आजवर कधीही मुलीं कडे ढुंकूनही न पाहणारा रमाकांत सुमती चा विचार करत करत झोपी गेला .
उद्याची सकाळ रमाकांत साठी कशी असणारं होती ? सुमतीला तो डब्ब्यासाठी पुन्हा फोन करेल का ?
पाहूया उद्याच्या भागात .....
🧚♂️ ❤️ 🧚♂️ ❤️ 🧚♂️ ❤️ 🧚♂️ ❤️ 🧚♂️ ❤️©️®️सौ. मंजूषा श्रीकांत अपराजित
